• "Camii Dersleri ile Bilgilierimizi Paylaşıyoruz" projesi

  • Cuma'da Camiide buluşalım projesi

    Cuma'da Camiide buluşalım projesi

  • İlahiyat fakültelerine yeni dekan atamaları

    İlahiyat fakültelerine yeni dekan atamaları

  • İlahiyat kantininde gıybetsiz hava sahası

    İlahiyat kantininde gıybetsiz hava sahası

  • Gantep İlahiyatta dereceye giren öğrenciler ödüllendirildi

    Gantep İlahiyatta dereceye giren öğrenciler ödüllendirildi

  • Batının BİNBİR yüzü

    Batının BİNBİR yüzü

  • Bulgaristan Meclisinde ilahiyatçı bir vekil

    Bulgaristan Meclisinde ilahiyatçı bir vekil

  • Bursalı Hattatlar uludağ ilahiyatta sergi açtı

    Bursalı Hattatlar uludağ ilahiyatta sergi açtı

"Camii Dersleri ile Bilgilierimizi Paylaşıyoruz" projesi

Dumlupınar Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanlığı ve İl Müftülüğü işbirliğiyle hazırlanan proje kapsamında haftanın iki günü camilerde vatandaşa fıkıh ve hadis bilgisi konularında ders verilecek. DEVAMINI OKU..

Cuma'da Camiide buluşalım projesi

Cuma'da Camiide buluşalım projesi Konya İl Müftülüğünün “Cuma’da Camide Buluşalım, Ehline Soralım. Sorunlarınız Cevapsız Kalmasın” programı, vatandaşlar tarafından yoğun ilgi gördü. DEVAMINI OKU..

İlahiyat fakültelerine yeni dekan atamaları

İlahiyat fakültelerine yeni dekan atamaları Yüksek Öğretim Kurulu'nun 2014 yılının 12. toplantısında aşağıdaki ilahiyat fakültelerine dekan atamaları gerçekleştirildi. DEVAMINI OKU..

İlahiyat kantininde gıybetsiz hava sahası

İlahiyat kantininde gıybetsiz hava sahası Kafkas Üniversitesi (KAÜ) İlahiyat Fakültesi kantinine "Gıybetsiz hava sahasına hoşgeldiniz" yazılı etiket asan öğrenciler, gıybetin zararlarına dikkati çekiyor. DEVAMINI OKU..

Gantep İlahiyatta dereceye giren öğrenciler ödüllendirildi

Gantep İlahiyatta dereceye giren öğrenciler ödüllendirildi Gaziantep Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yavuz Coşkun, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Gür, GAÜN akademik ve idari personel ile çok sayıda öğrencinin katıldığı tören İlahiyat Fakültesi Konferans Salonunda gerçekleştirildi. DEVAMINI OKU..

Batının BİNBİR yüzü

Batının BİNBİR yüzü Hıristiyanların Îslam'a Yönelik Algılayışlarının Oluşmasinda Siyasi Tarihin Rolü Değerli Okuyucular; Bu yazımda sizlere bildiğiniz, yakından tanıdığınız bir AKTÖR’den bahsedecek, onun eleştirisini, yine onlara bırakarak değerlendirmeyi sizden rica edeceğim. DEVAMINI OKU..

Bulgaristan Meclisinde ilahiyatçı bir vekil

Bulgaristan Meclisinde ilahiyatçı bir vekil Bulgaristan'da 4 Ekim'de yapılan seçimlerde üniversite eğitimini Türkiye'de alan üç aday, 240 sandalyeli meclise girdi. Milletvekillerinden birisi Selçuk İlahiyat mezunu. DEVAMINI OKU..

Bursalı Hattatlar uludağ ilahiyatta sergi açtı

Bursalı Hattatlar uludağ ilahiyatta sergi açtı Bursa'da faaliyet gösteren hat, tezhip, naht ve ebru sanatçıları, hicri yılbaşı münasebetiyle Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde sergi açtı. DEVAMINI OKU..
Previous
Next
anadolu-ilahiyat-r1

Sözlükte “haram kılınan, yasaklanan, kutsal olan, saygı duyulan” anlamlarındaki “Muharrem”, savaşmanın haram kabul edildiği dört aydan birinin adıdır. Kur’an-ı Kerim’de “Muharrem” kelimesi ay ismi olarak geçmemekle beraber saldırıya uğrama durumu hariç savaşın haram olduğu aylardan söz edilerek bu aylara saygı gösterilmesi emredilmiştir. Resul-i Ekrem(a.s) haram ayları “Zilka‘de, Zilhicce, Muharrem ve Receb” olarak açıklamıştır.

Muharrem ayının ve özellikle 10. günü olan âşûrâ gününün diğer semavi dinlerde de önemli bir yere sahip olduğu bilinen bir gerçektir. Bu dinlere mensup kişiler, bu aya denk düşen önemli hadiseleri vesile kılarak bu ayı çeşitli etkinliklerle kutlayagelmişlerdir. Hz. Peygamber Efendimiz, Medine’ye hicret ettikten sonra burada yaşayan Yahudilerin Hz. Musa’ya izafeten âşurâ günü oruç tuttuklarını görmüş ve ‘biz Musa’ya sizden daha layığız’ diyerek oruç tutmuşladır. Ancak onlarla benzeşmemek adına bir gün öncesi ve sonrasıyla tutulmasını tavsiye etmişlerdir.

Hz. Hüseyin ile aile mensuplarının 10 Muharrem 61’de Kerbela’da şehit edilmesi üzerine Muharrem ayı başka bir anlam kazanmıştır. Bu ayda Peygamber torunlarına acımasızca katliam yapılması ümmet-i Muhammed nezdinde onulmaz yaralar açmış; o tarihten itibaren bu ay, matem ayı olarak anılagelmiştir. Özellikle İran’da 10 Muharrem’de “taziye” adı verilen törenlerin düzenlenmesi, yas merasimlerinde ağıtların söylenmesi ve “Maktel-i Hüseyin” türü eserlerin okunması geleneksel hale getirilmiştir. Şiîlerin bu günlerde toplu olarak ağlayıp yas tutma, zincirlerle kendilerini dövme şeklindeki matem törenleri günümüze kadar devam etmiştir.

Ehl-i Beyt muhabbetini esas alan ve İslam’ın berrak güzelliğini bizzat Evlad-ı Resul’den alan Müslüman Türkler de bu aya ayrı bir duaadeğer vermişlerdir. Bu ayda oruçlar tutulmuş, dualar edilmiş, her halükarda Ehl-i Beyt mensupları zikredilmiş, ruhları ithâf edilmiştir. Kerbela mezaliminin yüreklerindeki acısıyla kavrulan Alevi-Sünni şairler, ozanlar, edipler en içli ve duygulu eserlerini bu meyanda vermişlerdir. Kerbela olaylarının anlatıldığı mersiyeler ve muharremiyeler, bu gecelerde coşkuyla okunup aziz şehitlerin ruhları şâd edilirken çektikleri acılara bir nebze de olsa iştirak edebilme yoluna gidilmiştir. Bunlardan birinde Âşık Yunus şöyle dile getirir sevgisini ve tasasını: “Şehitlerin ser-çeşmesi, Enbiyanın bağrı başı, Evliyanın gözü yaşı, Hasan ile Hüseyin’dir./ Hazreti Ali babaları, Muhammed’dir dedeleri, Arşın iki küpeleri, Hasan ile Hüseyin’dir./ Kerbela’dır yazıları, Şehid olmuş gazileri, Fatma Ana kuzuları, Hasan ile Hüseyin’dir…”

Anadolu’daki Alevi-Bektaşi geleneğinde de Muharrem ayının özel bir yeri vardır. Osmanlı Devleti zamanında Alevi-Bektaşi ocaklarında ve silsilesi on iki İmamlar yoluyla Hz. Ali’ye ulaşan Sünni tarikatların dergâhlarındaki faaliyetler bir erkânla düzenlenmiştir. Bu ayın özellikle ilk on gününde Kerbela mersiyeleri, Fuzuli’nin ‘Hadikatü’s-Süeda’sı ve benzer eserler okunmuştur. Yine tarihi kayıtlara göre; onundan otuzuna kadar süre içinde tekkelerin âyin gün ve gecelerinde sofralar kurulup aşure dağıtılır, yapılan ayinler sırasında mersiyehanlar ve zakirbaşılar Kerbela mersiyeleri, Ehl-i Beyt ve on iki imam sevgisini terennüm eden manzume ve kasideler okurlardı.

Günümüzde Kerbela Şehitlerinin çektikleri acı ve kederi daha yakından hissetmeye çalışan Alevi-Bektaşi muhitlerde bir takım yaptırımlar söz konusudur. Gücü yetenler bu ayın ilk on veya on iki gününde oruç tutmaya çalışırlar. Bu günlerde zorunlu olmadıkça tıraş olunmaz, eğlence ve keyfi işlere girilmez, lükse kaçan hayvani gıdalardan uzak durulur, su yerine sulu gıdalar tercih edilir, çatal-bıçağın görülmediği mütevazı sofralar kurulur. Yine bu gecelerde ağıtlar, mersiyeler ve nefesler okunur. Yani kısaca, Hz. Peygamberin öpüp kokladığı başa ve taraftarlarına yapılan eziyetler bir anlamda onlarla özdeşleşerek daha bir derinden hissedilmeye çalışılır.

Ehl-i Beyt’e reva görülen bu hain katliam unutulmamaya ve unutturulmamaya çalışılır. Bu münasebetle Hz. Hüseyin’in haksızlık ve insafsızlık karşısındaki dik duruşu nesillere hatırlatılır. Şehitler serdarı İmam Hüseyin’e ve ashabına akıtılan gözyaşının boşa gitmeyeceğine ve ahirette şefaat olunmaya vesile kılınacağına inanılır. Yoğun bir hissiyatla empati yapılarak onlara yapılan eza ve cefa daha yakından gözlemlenir. Bu duygu ve ritüellerle bir daha Kerbela’lar yaşanmaması için gözyaşları içersinde Hak Teâlâ’ya dua ve niyazlarda bulunulur. Oruçların bitiminde aşureler kaynatılır, kurbanlar kesilir. Âşûrâ günü, aynı zamanda Ehl-i Beyt’ten tek kurtulan İmam Zeynelabidin’den dolayı sevinç ve kurtuluş günüdür. Bu nedenle neşe ve sürur içersinde pişirilen aşureler konu-komşu herkese dağıtılır. Kesilen kurbanların etleri özellikle fakir-fukaraya dağıtılarak haneler şenlendirilmeye çalışılır.

Dualar verilerek kaynatılan aşureler afiyetle yendikten sonra yine dua okunarak bitirilir. Aşure yendikten sonra şu dua okunur:

“Bismi Şah, Allah Allah. Elhamdülillah, Elhamdülillah… Nimet-i Celilullah, Bereket-i Halilullah, şefaat kıl ya Resulallah. Erenler sofrası olsun, pir lokması olsun; yiyene helal, yedirene delil olsun. Bu gitti ganisi gele, Hak, Muhammed, Ali bereketini vere. Gittiği yere gam keder getirmeye. Kazanıp getirenlerin, pişirip hizmet edenlerin elleri ayakları dert görmesin, gönülleri keder görmesin. Kerbela’da susuz şehit düşen şühedanın ruhları şâd olsun. Onların ruhlarının aziz hürmetine emeklerimiz boşa gitmesin. Pişirdiğimiz aşure çorbamızı, verdiğimiz lokmalarımızı dergâhında kabul etsin.

Ey Yüce Allah’ım, Hz. Muhammed’in soyuna ilk zulüm eden zalimden son zulüm eden zalime kadar hepsine lanet olsun. Ehl-i Beyt’e ve onun soyuna rahmet olsun. Bizleri de Hz. Muhammed’in şefaatinden mahrum etme. Ya Rabbim, lokma hakkına, sofra hürmetine, erenlerin keremine, cömertlerin demine Hû diyelim.”

İhsan Ünlü

Yorumlarınızı Facebook Eklentimizden yapabilirsiniz.

Türkiye İlahiyat Haritası

Sempozyum

  • sakaryaSAKARYA (AA) - Sakarya Üniversitesi (SAÜ) İlahiyat Fakültesince 8-9 Kasım'da Uluslararası Alevi -Bektaşi Klasikleri Sempozyumu düzenlenecek.

    Devamını oku...

  • semp-katipcelebiUluslararası Kâtip Çelebi Sempozyumu için bildiri özeti kabulleri başladı! İSAM, İSAR ve Kahire Yazma Eserler Enstitüsü (Ma'hedü'l-Mahtûtâti'l-Arabiyye) işbirliğiyle  7-8 Mart 2015 tarihlerinde İSAM'da düzenlenecek olan

    Devamını oku...
  • dumlupinarSempozyum, Fransızcadan dilimize geçmiş Türkçe karşılığı bilgi şöleni olan bir kelime... Milleti yakından ilgilendiren öznel veya nesnel herhangi bir konu ya da olay hakkında alanında uzman kişilerin dinleyiciler karşısında konu ya da olayla ilgili yaptığı seri konuşmaların ve tartışmaların bütününe sempozyum/bilgi şöleni denilmektedir.Devamını oku...

İLAHİYAT HABERLERİ

  • yokYüksek Öğretim Kurulu'nun 2014 yılının 12. toplantısında aşağıdaki ilahiyat fakültelerine dekan atamaları gerçekleştirildi.Devamını oku...

  • gantep-odulGaziantep Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yavuz Coşkun, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Gür, GAÜN akademik ve idari personel ile çok sayıda öğrencinin katıldığı tören İlahiyat Fakültesi Konferans Salonunda gerçekleştirildi.

    Devamını oku...

  • giybet-yasakKafkas Üniversitesi (KAÜ) İlahiyat Fakültesi kantinine "Gıybetsiz hava sahasına hoşgeldiniz" yazılı etiket asan öğrenciler, gıybetin zararlarına dikkati çekiyor.

    Devamını oku...